Jaką rolę odgrywają biografie w instytucjach muzealnych? Jak dzięki nim uatrakcyjnić zajęcia edukacyjne w muzeach? Jak wykorzystać potencjał edukacyjny biografii w edukacji muzealnej? O tym wszystkim dyskutowano 21 maja 2026 r. w Akademii Zamojskiej, gdzie odbyła się Ogólnopolska Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa pod tytułem „Edukacja biograficzna w muzeach”. Organizatorami wydarzenia byli Instytut Pedagogiki Akademii Zamojskiej oraz Ośrodek Badań Biograficznych.
Konferencja stanowiła przestrzeń do wymiany doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz integracji środowiska naukowego i edukatorów zajmujących się edukacją nie tylko biograficzną realizowaną w instytucjach muzealnych. Wydarzenie miało na celu również identyfikację nowych kierunków badawczych oraz stworzenie forum do dyskusji nad aktualnymi wyzwaniami i perspektywami rozwoju teorii i praktyki pedagogicznej w obszarze edukacji muzealnej.
W Polsce istnieje ponad 100 muzeów biograficznych. Pozostałe muzea, mimo że nie są biograficzne, w swojej pracy edukacyjnej przywołują różne biografie. Podczas konferencji rozmawialiśmy o tym, jak korzystać z potencjału edukacyjnego biografii, aby stały się one nie tylko inspiracją do poznawania różnych dziedzin życia, ale także rozwoju wewnętrznego. Wybrzmiała także potrzeba edukacji biograficznej nie tylko dla młodzieży, ale dla różnych grup wiekowych (dzieci i dorosłych), a także dla osób z różnymi potrzebami edukacyjnymi, dla niewidomych i słabowidzących, dla osób mających kłopoty z poruszaniem się, a nawet tych przebywających w odosobnieniu. Podczas konferencji dyskutowaliśmy, jak tę edukację prowadzić, aby docierać do jak największej grupy osób – powiedział dr hab. Ryszard Skrzyniarz, prof. AZ, prorektor ds. nauki i współpracy z zagranicą, prezes Fundacji „Biografie Codzienności”.
W trakcie konferencji szczególnie akcentowano rolę biografii jako narzędzia wspierającego proces edukacyjny, a narracje biograficzne – jako kluczowe elementy w działalności muzeów, które umożliwiają głębsze zrozumienie jednostek, ich losów i kontekstów historycznych. To podejście pokazuje, że edukacja biograficzna to nowoczesny, skuteczny sposób na angażowanie różnych grup odbiorców, promując postawy empatii, zrozumienia i refleksji.
W programie konferencji znalazły się wystąpienia naukowców, badaczy oraz praktyków reprezentujących różne dyscypliny naukowe, co jeszcze bardziej podkreśla interdyscyplinarny i innowacyjny charakter tego przedsięwzięcia. Tematyka poruszana podczas wydarzenia koncentrowała się na możliwościach wykorzystania badań biograficznych w pracy edukacyjnej i kulturalnej muzeów, ukazując, jak narracje biograficzne mogą wzbogacać ofertę edukacyjną i poszerzać jej walory poznawcze. Ważnym aspektem konferencji była prezentacja praktyk edukacyjnych już stosowanych różnych muzeach, a także dyskusja nad nowymi kierunkami badawczymi oraz wyzwaniami, które stoją przed edukacją biograficzną w muzeach.
Konferencja „Edukacja biograficzna w muzeach” była wydarzeniem o dużym znaczeniu dla rozwoju nowoczesnej edukacji muzealnej. Pokazała, że narracje biograficzne i edukacja biograficzna to nie tylko innowacyjne metody, ale także kluczowe narzędzia, które wzbogacają ofertę muzeów, czyniąc ją bardziej angażującą, osobistą i głęboko refleksyjną. To wydarzenie z pewnością przyczyniło się do wyznaczenia nowych kierunków rozwoju teorii i praktyki edukacji muzealnej, otwierając nowe możliwości dla przyszłych pokoleń edukatorów i naukowców.
Projekt był współfinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki.
