W Zespole Szkół Nr 1 w Hrubieszowie odbyło się wyjątkowe spotkanie, które na długo pozostanie w pamięci społeczności szkolnej. Uczniowie gościli Jakoba i Lirana Kosovezerów wraz z potomkami rodziny Kwasovicerów, od pokoleń związanej z Hrubieszowem.
Wśród zaproszonych gości powitali również Grażynę Mardofel z Fundacji Nowy Człowiek, Łukasza Krawczyka – hrubieszowskiego regionalistę i absolwenta szkoły, a także Roberta Szewczyka, który podczas spotkania pełnił rolę tłumacza.
Wizyta była kontynuacją niezwykłego dialogu rozpoczętego 7 listopada ubiegłego roku, kiedy po raz pierwszy gościli panów Jakoba i Lirana Kosovezerów w murach szkoły. Spotkanie to stało się początkiem wspólnego odkrywania historii rodziny Kwasovicerów, losów przedwojennej społeczności żydowskiej Hrubieszowa oraz budowania relacji opartych na pamięci, szacunku i wzajemnym zrozumieniu.
Gości powitała Joanna Wieczorek-Smerdel, dyrektor Zespołu Szkół Nr 1 w Hrubieszowie, po czym odbyła się rozmowa z gośćmi prowadzona przez uczniów szkoły – Małgorzatę Korneluk i Adama Krawczyka. Uczniowie oraz nauczyciele mieli okazję wysłuchać niezwykle interesujących wspomnień dotyczących pierwszej wizyty w szkole, rodzinnej historii oraz znaczenia pielęgnowania pamięci o dawnych mieszkańcach Hrubieszowa.
Goście opowiadali o swoich przodkach, wartościach przekazywanych z pokolenia na pokolenie oraz o tym, jak ważną rolę odegrała edukacja w budowaniu przyszłości ich rodziny po emigracji do Izraela. Szczególnie poruszające były słowa Lirana Kosovezera, który podkreślił, jak ogromne znaczenie mają dziś pokój, troska o drugiego człowieka oraz szacunek wobec ludzi, niezależnie od ich pochodzenia, wyznania czy narodowości. Zwrócił uwagę, że pamięć o tragicznych wydarzeniach z przeszłości powinna służyć budowaniu lepszej przyszłości, opartej na dialogu, zrozumieniu i odpowiedzialności za siebie nawzajem.
Szczególnym momentem wydarzenia było odczytanie listu, który społeczność szkolna otrzymała od Jakoba i Lirana Kosovezerów po ich pierwszej wizycie w szkole. Autorzy podkreślali w nim znaczenie edukacji w historii swojej rodziny oraz wyrażali wdzięczność za serdeczne przyjęcie, jakiego doświadczyli podczas pobytu w Hrubieszowie.
Jednym z ważnych punktów wizyty było zwiedzanie szkolnych warsztatów i pracowni zawodowych. Ich prezentacją zajął się Krzysztof Mazur, kierownik warsztatów szkolnych. Goście mogli zapoznać się z nowoczesnym wyposażeniem pracowni, odwiedzić starą kuźnię, obserwować zajęcia praktyczne oraz poznać kierunki kształcenia oferowane przez szkołę.
Odwiedzający mieli również okazję spróbować tradycyjnych potraw przygotowanych przez uczniów klas gastronomicznych i nauczycieli praktycznej nauki zawodu, które związane były z kulturą żydowską – goście docenili kreplachy, tradycyjne, małe pierożki o charakterystycznym trójkątnym kształcie i delikatnym cieście, aromatyczny barszcz oraz domowe ciasta przygotowane specjalnie na tę okazję. Spotkanie przebiegało w miłej atmosferze, sprzyjającej wymianie wspomnień i refleksji.
Poruszającym elementem pobytu była także uroczystość na cmentarzu żydowskim, poświęcona pamięci ofiar Zagłady oraz społeczności żydowskiej Hrubieszowa. W jej trakcie uczniowie odczytali fragmenty relacji świadków tragicznych wydarzeń z okresu II wojny światowej oraz list Brochy napisany 1 czerwca 1942 roku – w dniu rozpoczęcia deportacji hrubieszowskich Żydów.
Przywołane świadectwa ukazały nie tylko historyczne fakty, ale przede wszystkim ludzkie emocje: strach, niepewność, rozpacz i nadzieję towarzyszące mieszkańcom miasta w obliczu nadchodzącej tragedii. Szczególnie poruszyły słowa osób, które były świadkami rozdzielania rodzin i wywożenia tysięcy ludzi do Sobiboru, skąd niemal nikt nie powrócił.
Podczas uroczystości delegacje złożyły kwiaty, oddając hołd wszystkim ofiarom Zagłady oraz dawnym mieszkańcom Hrubieszowa. Był to moment zadumy, refleksji i wspólnego upamiętnienia tych, których życie zostało brutalnie przerwane przez wojnę i nienawiść.
Spotkanie z potomkami rodziny Kwasovicerów stało się dla społeczności ZS nr 1 w Hrubieszowie niezwykłą lekcją historii, pamięci i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego naszego miasta, a zarazem okazją do budowania mostów między pokoleniami, kulturami i narodami. Było również przypomnieniem, że pamięć o przeszłości stanowi fundament wspólnej przyszłości opartej na dialogu, wzajemnym szacunku i zrozumieniu.
Daniel Buchowiecki
