Maturalny stres – jak sobie z nim poradzić?

Maturalny stres – jak sobie z nim poradzić?

Matura jest ważnym wydarzeniem w życiu młodego człowieka, dlatego istotne jest wsparcie bliskich oraz osób z najbliższego otoczenia, które daje poczucie bezpieczeństwa, akceptacji, niweluje występujące napięcia i zachęca do działania – tłumaczy dr Anna Suska-Zakaszewska z Instytutu Pedagogiki Akademii Zamojskiej.

Wkrótce maturzystów czeka egzamin dojrzałości. To także egzamin na umiejętność poradzenia sobie ze stresem. W jaki sposób najlepiej się do tego przygotować?

Stres jest reakcją obronną naszego organizmu na różnorodne reakcje i bodźce. Każdy z nas go doświadcza i jest nieodłącznym elementem w naszym życiu. Nie da się go całkowicie wyeliminować, gdyż codziennie jesteśmy narażeni na różne przeszkody, które utrudniają realizację założonych celów. Podczas doświadczania stresu mogą wystąpić takie objawy jak: przyspieszone bicie serca, suchość w ustach, drżenie mięśni, nadmierna potliwość, problemy z koncentracją i pamięcią, pobudzenie emocjonalne, stan napięcia, wahania nastroju, bezsenność, brak pewność siebie itd. Istotne jest to, by podjąć działania i wypracować własne metody rozładowania stresu, ponieważ w przeciwnym razie, długotrwałe doświadczanie go, może wywołać wiele niekorzystnych konsekwencji. W niwelacji wspomnianego zjawiska mogą pomóc techniki radzenia sobie ze stresem, redukowanie napięcia, zarządzanie emocjami oraz czasem.

Jak takiemu maturzyście mogą pomóc znajomi, przyjaciele, czy rodzina?

Matura jest ważnym wydarzeniem w życiu młodego człowieka, dlatego istotne jest wsparcie bliskich oraz osób z najbliższego otoczenia, które daje poczucie bezpieczeństwa, akceptacji, niweluje występujące napięcia i zachęca do działania. Inną formą pomocy jest rozmowa, w której np. rodzice, starsze rodzeństwo mogą opowiedzieć i podzielić się własnymi doświadczeniami związanymi z egzaminem maturalnym. Dzięki temu maturzysta może dokonać wizualizacji tego, co go czeka. Dodatkowo warto znaleźć czas na spotkania z przyjaciółmi i wspólnie podejmować różne aktywności, np. wyjście do kina, spacer, gry i zabawy ruchowe, gry planszowe, wycieczka rowerowa.

Często egzaminowi towarzyszą obawy związane z presją otoczenia, dotyczące wyniku i wyboru uczelni oraz przyszłej kariery zawodowej. Jak temu sprostać i kolokwialnie mówiąc nie zwariować, zwłaszcza, że oczekiwania płyną od najbliższych osób?

W takiej sytuacji bardzo ważna jest rozmowa z bliskimi, podczas której maturzysta będzie mógł wyrazić to, jak się czuje, czego się obawia oraz jakie emocje mu towarzyszą. W trakcie rozmowy warto otwarcie mówić o swoich potrzebach, planach zawodowych i własnych wyborach. Wywieranie presji i nacisku na maturzystę z całą pewnością nie zmotywuje go do nauki, a może nawet zaszkodzić.

Czy opłaca się uczyć do ostatniej chwili, czy lepiej jednak dać sobie odrobinę relaksu na ostatniej prostej przed maturą?

Nauka do ostatniej chwili nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ chcąc intensywnie przyswoić, jak najwięcej materiału, maturzysta będzie uczył się do późnych godzin, a to z kolei sprawi, że następnego dnia będzie niewyspany. Brak odpowiedniej ilości snu wpływa m.in. na koncentrację, pamięć, kondycję fizyczną i psychiczną oraz mogą wystąpić wahania nastroju, co dodatkowo utrudni redukcję pojawiającego się stresu. Ponadto im bliżej egzaminu maturalnego, tym bardziej myśli skupiają się wokół wydarzeń tego dnia i nie jesteśmy w stanie opanować nowego materiału. Niejednokrotnie pojawia się przysłowiowa „pustka w głowie”, co dodatkowo potęguje napięcie. Dlatego też, na dzień przed egzaminem dojrzałości, warto skupić się na odpoczynku i rozluźnieniu.

Poprosiłbym zatem o kilka złotych rad, co zrobić w ostatnich dniach przed egzaminami, by maturzystów nie pożarł stres?

Przede wszystkim warto planować i odpowiednio zarządzać czasem, czyli rozpisać sobie realne cele na każdy dzień, dzieląc materiał na mniejsze partie. Planując należy wziąć pod uwagę własne zasoby i możliwości, ponieważ trzymając się harmonogramu jesteśmy w stanie oceniać postępy w nauce, co będzie motywowało do dalszego pozyskiwania wiedzy. Należy również pamiętać o regularnych przerwach w nauce. Inny niezmiernie ważnym sposobem redukcji stresu jest zadbanie o siebie – uprawianie aktywności fizycznej, ćwiczeń oddechowych i wzmacniających, a także zdrowe odżywianie i wysypianie się. Ponadto nie należy zapominać o pasjach, które są bardzo dobrym sposobem redukowania stresu, gdyż wykonywanie czynności, które sprawiają przyjemność pozwala odprężyć się i wyluzować. Warto wspomnieć, iż pozytywne myślenie także pomaga zapanować nad stresem przedmaturalnym, gdyż nabieramy dystansu do tego, co wywołuje lęk i obawę. Jednakże, by stres nie zdominował maturzystów przed samym egzaminem, powinni unikać osób, które mają tendencję do paniki, która działa demobilizująco i potęguje poziom stresu.

Rozmawiał Daniel Czubara, Portal Akademicki „Skafander”